Kuluçkahane

Kuluçkahanede Kayıt Tutulurken Önemli Noktalar

Kuluçkahanelerde % 1 kayba neden olan küçük problemlerin bile teşhis edilmesi ve düzeltilmesi gözle görülür, hatırı sayılır bir kazanç sağlayacaktır. Haftada 2 milyon yumurta basımı yapılan bir kuluçkahanede, kuluçka randımanında % 1 kayıp sonucu haftada 20.000 adet, yılda ise 1.040.000 adet civciv eksik çıkacak ve 0,4 $ civciv bedeli olduğunu düşünürsek yılda 420.000 $ kaybımız olacaktır.

Öncelikle kendimize şu soruyu sormalıyız. Neden kayıt tutarız?

Sürecin takip edilmesi: Depolamadan başlayarak 21 günlük inkübasyonun sonuna kadar oluşabilecek herhangi bir problemi personel hataları da dâhil olmak üzere kayıt sistemimiz olmadan tespit edemeyiz.

Problemin tespiti ve çözümü: Kuluçka randımanında bir problem meydana geldiğinde yumurta muamele, damızlık sürü veya kuluçkahane kaynaklı hatalar muhtemel sebepleri olabilir. Bu nedenle mevcut problemin nereden kaynaklandığını tespit etmek ve çözüm yollarını bulmak açısından kayıt tutmak önemlidir.

Zamanında müdahale: Yumurtanın toplam yolculuğunu dikkate aldığımızda 1 hafta yumurta üretimi ve depolanması, 3 haftada İnkübasyon süresi olarak düşünürsek toplam 4 haftalık bir süre söz konusudur. Eğer problem kısa süreli oluşmuşsa düzenli kayıt tutulmadığı için sebebi hiçbir zaman anlaşılamayacak veya anlaşıldığında ise çok geç olacaktır.

BASIMDAN ÖNCE TUTULAN KAYITLAR

Depolamada sıcaklık ve rutubet değerleriYumurta deposundaki sıcaklık ve rutubet değerleri düzenli olarak kuluçkahanelerde kontrol edilmelidir. Ancak kullanılan termometre ve higrometrelerinde otomatik kaydedicilerle (data logger) kalibre edilmesi faydalı olacaktır. Özellikle, depo büyükse ve yumurta yoğunluğu fazlaysa odanın farklı noktalarına termometrelerin konması ve her noktada aynı sıcaklık ve rutubet değerlerinin elde edilip edilmediğine bakılması gerekir.

Basım programı:Basım programı hazırlanırken, arabaların yerleşim planı da hazırlanmalıdır. Arabalar üzerinde basım tarihi, transfer tarihi, sürü kodları, sürü yaşları, yumurta toplanma tarihleri gibi bilgilerin olması personel hatalarını da azaltacaktır. Hem asıl görev sahibi hem de başka bir bölümde çalışan personel de tüm süreci eksiksiz olarak sonuna kadar götürecek şekilde kuluçkahane sistemi uygulanmalıdır.

Yumurta ağırlığıHer sürü ve her makine için 3 tepsi tartılarak başlangıç yumurta ağırlıkları kayıt edilir. Bu tepsileri arabanın alt, üst ve orta olmak üzere farklı noktalarına yerleştirilerek makine şartlarının homojen olup olmadığı konusunda fikir sahibi olunur.

İnkübatör kayıtlarıHer 3 saatte bir sıcaklık, rutubet, havalandırma ve çevirme yönlerinin kontrol edilmesi önemlidir. Kayıtlar alınırken ilk 3 saatlik kayıt alınır ve ikinci kontrol 4. saatte yapılırsa çevirme yönünün deki hatayı da tespit etmemize yardımcı olacaktır. Ayrıca kalibrasyon setlerinin de düzenli olarak birbiriyle kontrol edilmesi önemlidir.

Image title

Erken kontrolÇoğu kuluçkahanede ışık kontrolü, transferde yapılmaktadır. Oysa ışık kontrolünün transferde değil 10-12. Günlerde yapılması, sürüdeki dölsüzlük durumunun yaklaşık 1 hafta önceden öğrenilmesini sağladığı gibi erken embriyonik ölümlerin daha önce fark edilmesine de yardımcı olacaktır.

Bununla birlikte özellikle yaşlı sürülerde, transfer odasının 30-32 C° sıcaklığa getirilemediği durumlarda, transfer süresince kaybedilen zamandan dolayı geç dönem ölümlerin artması şekillenebilir.

Basım günü tartılan ve işaretlenen tepsilerde 10-12 günlerde yapılan ışık kontrolü ile embriyonik gelişimin durduğu yumurtalar tespit edilir ve bu yumurtalarda kırım yapılarak gerçek dölsüzlerle embriyonik safhada ölenlerin oranı belirlenir. Ayrıca ölen embriyoların embriyonik gelişimin hangi safhalarında öldüğü tespit edilerek buna göre tasnif edilir. Bu tasnifleme bize erken müdahale şansı vereceği gibi, nereye müdahale edeceğimize karar verirken yardımcı olacaktır.

TRANSFER KAYITLARI

Ön gelişim makinesinden çıkım makinesine takibin yapılması.

Ön gelişim makinesinde 1 numaralı arabayı duvar kenarına yerleştirdiysek, çıkım makinesinde bu arabanın duvar kenarında mı, pervane kenarında mı olduğunu bilmeliyiz. O nedenle aynı ön gelişim makinesinde olduğu gibi çıkım makinesinde da bir yerleşim planımız olmalı ve bu planı üretim kayıtlarımızda mutlaka görmeliyiz.

Ağırlık kaybıTransfer zamanına kadar yumurtalar için önerilen ağırlık kaybı % 11-12’ dir. Bu kaybın %10’dan az olması halinde inkübatörde hava hareketinin az ve nemin fazla olduğunu akla getirecek ve bu durum geç dönem ölümlerle kendini gösterecektir. Ağırlık kaybının % 12 den fazla olması halinde ise civcivlerde aşırı su kaybı oluşacak ve civciv kalitesini ve canlılığını bozacaktır.

Image title

ÜRETİM KAYITLARI

Civciv ağırlığı: Basım öncesi tespit edilen ve işaretlenen 3 tepside çıkan civcivler ayrılır ve tartılır. Tartım sonunda tespit edilen civciv ağırlıkları, basım öncesi tartılan yumurta ağırlığına oranına göre değerlendirilir. Civciv ağırlığının yumurta ağırlığına oranındaki ideal değer %66-68’i olmalıdır.

Image title

Civciv ağırlığının başlangıç yumurta ağırlığına oranı: Bu 3 tepsiden çıkan Iskarta ve ölü civcivler sayılır ve kayıt edilir. Çıkım sonrası sepetlerde civcivin çıkmadığı yumurtalar sayılır, her yumurta açılır ve sınıflandırılır.

Yumurta kırım analizlerindeki sınıflandırmaGerçek dölsüzlük, erken dönem ölüm, erken dönem kontaminasyon, kan halkası, orta dönem ölüm, erken dönem kontaminasyon, geç dönem ölüm, pozisyon bozuklukları, geç dönem kontaminasyon, patlayacak durumda olan veya patlamış yumurtalar, kırık, delmiş ama çıkamamış.

Üretim raporlarıHer üretim raporunda, sürü yaşı, yumurta yaşı, 10-12 günlerdeki ışık kontrol sonuçları, kabuk altı ölümleri, kuluçka randımanı, ıskarta civciv oranları ve çıkış gücüne ait bilgiler olmalıdır.

Üretim raporu detaylarıTüm raporlamalar, yumurta kırım analizleri, yumurta ve civciv ağırlıkları, basım programları gibi kayıtların aynı dosya sisteminde olması sürecin izlenmesinde kolaylık sağlayacaktır. Her hafta kuluçkahaneden alınacak toplam bakteri sayımları, aylık olarak alınan mantar kontrolleri temizlik ve uygulanan dezenfeksiyon programının başarısı hakkında bilgi verecektir.

Barbaros GÖKÇEYREK