Kuluçkahane

Civciv Kalitesi ve Puanlama

Tablo 2. Civciv kalitesi değerlendirmede kullanılan parametreler

Parametre Açıklama
Aktivite Civciv ters çevrilerek sırt üstü konulur ve ayağa kalması gözlemlenir. Eğer geç ayağa kalkıyorsa ve kalkmıyorsa zayıf oluğu düşünülürken hemen dönüp ayağa kalkıyorsa kuvvetli olduğu düşünülür.
Tüylenme ve görünüm Civciv temiz ve kuru olmalıdır.(Yumurta sarısı bulaşığı, Kabuk veya zar kalıntısı olmamalıdır)

Yumurta sarısının geri çekilmesi

Civciv avuç içine alınarak ters çevrilir ve göbeğin yüksekliği tahmin edilmeye çalışılır Göbeğe dokunularak içiriğin sertliği hissedilir. Eğer içerideki sarı büyük ve sert ise civciv kalitesi düşük olarak değerlendirilir.

Gözler

Açık canlı ve parlak ise iyi kaliteli değerlendirmesi yapılır.Açık ve parlak değilse normal, kapalı ise kötü diye değerlendirilir.
Bacaklar Civciv ayaklarının üzerine konularak ayakta düzgün şekilde durup durmadığına bakılır. Tırnakların durumuna ve eklem rengi değerlendirilir.
Göbek Göbeğin kapanmışlığı ve göbek etrafındaki derinin rengi gözlenir. Göbeğin etrafı eğer civciv derisinin renginden farklı ise civciv kalitesi kötü kalite olarak değerlendirilir
Zar kalıntısı Kalıntı zar çok büyük, büyük, küçük olarak sınıflandırılır.
Kalıntı yumurta sarısı Tüy ve deriye yapışan yumurta sarısı bulaşığı büyüklüğü büyük, orta ve küçük olarak sınıflandırılır

 

Tablo 3. Civciv kalitesini tespit etmek için kullanılan puanlama yöntemi

Parametreler Karakterler Puan
Aktivite İyiZayıf 60
Tüyler ve görünüş Temiz ve kuruIslakKirli ve ıslak 1080
Yumurta sarısının geri çekilmesi NormalBüyük y. Sarısı ve ser 120
Gözler Açık ve parlakAçık, parlak değilKapalı 1680
Bacaklar Normal ayak ve tırnaklarTek bacak enfekteHer iki bacak enfekte 1680
Göbek Tamamen kapalı ve temizKapalı değil ve koyuAçık ve bozuk renkli 1260
Kalıntı Membran Membran yokKüçük MembranBüyük MembranÇok büyük Membran 12840
Kalıntı yumurta sarısı Yumurta sarısı yokKüçük yumurta sarısıBüyük yumurta sarısıÇok büyük yumurta sarısı 161280

Her ne kadar bu çalışmada bu sistem faydalı olmuşsa da firmaların ihtiyacını karşılamak için bazı değişikler yapılabilir. Her bir parametre takip edilirken dikkat edilmesi gereken en önemli konu yapılan işin devamlılığıdır. Civciv kalitesini tespit etmek için geliştirilen ve denen diğer yöntemler de yukarıda açıklanan metoda oldukça benzemektedir. Ortak ise her bir metodun civciv kalitesini tespit ederken çoklu parametreleri kullanmasıdır.

Çeviren: Barbaros GÖKÇEYREK

KaynakTona, K. F., Bamelis, B. De ketelaere, V. Bruggeman, V. M. B. Moraes, J. buyse, O. Onagbesan, and E. Decuypere, 2003. Effects of egg storage time on spread of hatch, chick quality, and chick juvenile growth. Poultry Sci 82:736741. Tona, K., O. Onagbesan, Y. Jego, B. Kamers, E. Decuypere, and V. Bruggeman 2004. Comparison of embryo physiological parameters during incubation, chick quality, and growth performance of three lines of broiler breeders differing in genetic composition and growth rate. Poultry Sci 83.507-51

Halen birçok kişi kötü kalitedeki civcivi iyi kalitedeki civcive bakarak tespit eder. Bununla birlikte iyi kalitede civcivi tanımlayın diye 3 kişiye soracak olursanız onlardan 3 farklı cevap alırsınız. Civciv kalitesi ile ilgili bilgiler temelde halen gözlemlere dayanır, civcivin kuruluğu, göbeğinin kapanma durumu vs. Bunlar iyi bir başlangıç için önemliyken göbeği kapanmış, herhangi bozukluk olmadığı halde halen iyi performans vermeyen civcivler bulunmaktadır.

Rakamsal değerlerle gözlemlerin birleştirildiği bir ölçüm tekniğinin bulunması konusunda çalışmalar halen devam etmektedir. Çoğu kişi civciv kalitesinin değerlendirilmesinde ilk hafta civciv ölümlerinin iyi bir kıstas olduğu konusunda hem fikirdir. Ancak, ölüm gerçekleştirildikten sonra sahadaki teknik elemanın veya üreticinin bilgilendirilmesi çok geç olacaktır.

Civciv kalitesine etki eden birçok faktör mevcuttur. Bunlar tablo 1 de listelenmiştir. Halen civciv kalitesini ölçmek için somut bir yöntem bulunmamaktadır. Belçika’da bulunan bir grup araştırıcı farklı 3 farklı anaçtan gelen civcivleri değerlendirmiştir. Sonuçları raporlamak ve civciv kalitesini karşılaştırabilmek, gözlemlerini teyit etmek için bir yöntem geliştirdiler. Tablo 2 de ise civciv kalitesini belirlerken kullanılan kıstaslar verilirken Tablo 3 de ise puanlama sistemi verilmiştir. Puanlama yapılırken kullanılan parametreler civcivin yaşaması için önem arz eden ve herhangi bozukluk durumunda yol açacağı zararlar dikkate alınmıştır.

 

Tablo 1. Civciv kalitesine etki eden faktörler

Kuluçkalık yumurta kalitesi Boyut, şekil, renk, kabuk bütünlüğü ve bulaşıklık derecesi
Toplama zamanı Embriyo gelişimine etkilidir
Yumurta depolama Sıcaklık ve nem, İnkübasyon sıcaklığı, Sıcaklık farklılıkları veya sıcak/soğuk dalgalanmasından sakınınız

İnkübatörün CO2 yoğunluğu

Uygun miktar CO2 embriyo gelişimi için önemliyken yüksek miktar kötü kalite civcive sebep olur

Uzun çıkım süresi

Civcivin kuluçkadan çıkış süresi transfer zamanı ile ilişkili olup civciv performansına etki edebilir