Kış Havalandırması

Kış Ayları boyunca Etlik Piliç Kümeslerinde Altlığın Bozulması İle Hava Kaçağı Arasındaki İlişki

Image titleKış ayları boyunca altlıkta kesekleşmenin sebebi yetersiz havalandırmadan kaynaklandığı gibi, belli bir kümes bölgesindeki aşırı hava hareketi de etken olabilir. Bunlarla birlikte genelde görülen en büyük etken dış ortamdan kontrolsüz bir şekilde kümes içine giren soğuk hava sızıntısıdır. Duvarlardaki çatlaklardan, gerginliğini kaybeden perdelerden ve fan panjurlarından içeri giren soğuk hava daha yoğun olduğu için kümes içindeki sıcak havadan ağırdır ve içeri girer girmez hızını kaybederek aşağı düşer ve kümes içinde soğuk bölgeler meydana getirir. Bu soğuk bölgeler altlıkta kesekleşmeye sebep olma yolları ise bir kaç tanedir. İlk olarak soğuk havanın nem tutma özelliği çok az olduğu için dışarıdan giren soğuk havanın düştüğü yerlerdeki altlıkta oluşan nemi uzaklaştıramazlar. Örneğin;  28,5 m³ ve 50% Rh de 32 °C sıcaklığa sahip havanın su tutma kapasitesi 0,0005 m³  tür (484 g). Kümese giren hava 4,4 °C ve 50% Rh olduğunda ise sadece 51 g su tutabilmektedir. Havanın su tutma kapasitesi az olduğunda ise hayvanlar tarafından altlığa sürekli eklenen su/nemi uzaklaştırılamaz. 

Image title

Altlıktaki kesekleşmenin bir diğer sebebi ise soğuk ve nemli havanın bizzat kendisinin, hava sızıntısının olduğu yakın bölgelerdeki altlıktaki su miktarını artırmasıdır. Sıcaklık yaklaşık her 10°C düştüğünde havanın su tutma kapasitesi yarıya inmektedir. Örnek verecek olursak, havanın sıcaklığı 32 °C ve nemi 50% olurken, sıcaklık 22 °C ye düştüğünde nem 100% olacaktır. Eğer havanın sıcaklığı tekrar 10 °C düşerek 11 °C olduğunda su tutma kapasitesi tekrar yarıya inecek ve nispi nem artarak 200% ‘ye ulaşacaktır. Bunun olması şüphesiz mümkün değildir.  Bu durumda 32 °C ve %50 nispi nemdeki 28.5m3 havanın su tutma kapasitesi 484g olurken, sıcaklık 22 °C düştüğünde aynı miktardaki havanın sus tutma kapasitesi yarıya inerek 242g olacak ve bu değerin üstünde olduğu zaman ise su yoğunlaşarak yağış haline gelecektir.

Şekillerde görüleceği gibi hava sızıntısı olduğunda taban sıcaklığı düşecektir. Ilık ve nemli hava, kümeste soğuk altlık veya tabanla temas ettiğinde sıcaklığı hemen düşecek ve nemin bir kısmı yoğunlaşarak altlığa veya tabana geçecektir. Yoğunlaşmanın olup olmaması havanın nem ve sıcaklığı ile altlık/taban sıcaklığına bağlıdır. Sıcak ve nemi yüksek olan hava eğer soğuk yüzey ile karşılaşırsa meydana gelecek yoğunlaşma daha fazla olacaktır. Yoğunlaşma ile ilgili olan tabloda yoğunlaşma oranları görülmektedir.  Örneğin, Tabloda olduğu gibi kümes içindeki hava sıcaklığı 32.2 C° ve nem %50 olsun. Tabloda görüldüğü gibi yüzey sıcaklığı eğer 20,5 C° ve altına ne sebepten olursa olsun düşerse, yoğunlaşma meydana gelmektedir. Özellikle fan kenarlarındaki altlık sıcaklığı ve sızan havanın nem miktarı ile sıcaklık değeri bu yoğunlaşmayı belirlemektedir. Eğer nem miktarı %70 ise yoğunlaşmanın olması için yüzey sıcaklığı 26.1C° ve altında olmalıdır. Unutulmaması gereken bir diğer nokta ise altlık sıcaklığı yoğunlaşma değerinin üstünde olmasına rağmen, eğer aşırı havalandırman dolayı içeri fazla soğuk hava girişi olursa altlıktaki nemin dışarı atılmasını sınırlandırabilir, buda kesekleşmeye sebep olabilir. 

% Nem Değeri Hava Sıcaklığı °C
  15.5 18.3 21.1 23.9 26.7 29.4 32.2 35
10 -14 -12.2 -10.5 -8.3 -6.7 -4.4 -2.8 -1.1
20 -6.7 -4.4 -2.2 -0.5 1.7 4.4 6.7 9.4
30 -1.7 0.6 2.8 5 7.8 10 12.2 15
40 2.2 4.4 7.2 9.4 12.2 14.4 16.6 19.4
50 5 7.7 10.6 13.3 15.5 18.2 20.5 22.7
60 7.7 10.6 13.3 15.6 18.3 21.1 23.8 26.5
70 10 12.8 15.5 18.3 21.1 23.9 26.1 29.4
80 12.2 15 17.8 20 22.8 25.6 28.3 31.1
80 14 16.6 19.4 22.2 25 27.8 30.6

33.3

Kümes içi nem oranının yüksek olduğu durumlarda, soğuk hava nereden sızarsa sızsın altlık problemine yol açar. Bu yüzden özellikle üreticilerin kümeslerinin iyice izole edildiğinden ve hava kaçaklarının sıkıca kapatıldığından emin olması gerekmektedir. Hava sızıntılarını önlemek oldukça pahalı bir işlemdir. Kullanılmayan fanların plastik bir örtü ile kapatılması, perdelerdeki deliklerin kapatılması, hava menfezlerinin altlarının iyice kapatılması gerekmektedir. Tüm bunlar yapıldığı zaman altlıktaki kesekleşme önlendiği gibi ısıtma maliyetleri de azalacaktır.

Çeviren. Barbaros GÖKÇEYREKKaynak: Leakage and litter cakingwww.poultryventilation.comVolume 16, number 13