Kış Havalandırması

Broiler Kümesleri Ne Kadar Su Kullanır?

Broiler üretimi söz konusu olduğunda, su son derece önemli bir maddedir. Civcivlerin kümese yerleştirildiği ilk günden, kesimhaneye gönderildiği son güne kadar tüketilen her 1 kg yem için yaklaşık 1,8 litre su tüketilir. Üretim dönemi boyunca ortalama yem değerlendirmenin - FCR 1.75 olduğunu düşüncek olursak, dönem boyunca her 1 kg canlı ağırlık için yaklaşık 3.2 litre su tüketileceği anlamına gelmektedir.

Bu değerden yola çıktığımızda, 12 m X 150 m ölçülere sahip bir kümeste, 2 kg canlı ağırlık hedeflenerek yapılan üretimde (17 adet hayvan/m2) her dönem için yaklaşık 190 ton su tüketilectir. Daha ağır hayvanların (3 kg. dan fazla) üretildiği daha büyük kümeslerde ise (15 mx 150 m’) bu rakam 380 ton suya çıkabilir.

Image title

Su aynı zamanda sıcak yaz günlerinde, üreticinin hayvanları serinletmek için göstereceği çabalar açısından da hayati önem taşımaktadır. Hayvanların tükettiği günlük suyun miktarının tahmini nispeten kolayken, evaporatif soğutma sisteminden (soğutma petekleri) dolayı suyun kullanımını tahmin etmek son derece zordur. Evaportatif soğutmada harcanan suyun miktarı bir çok faktöre bağlıdır. Bunlar;

  • Kullanılan soğutma peteklerinin çeşidine (15 cm kalınlıkta petekler, sisleme petekleri, kümes içi sisleme sistemi)
  • Soğutulacak havanın miktarına
  • Soğutma peteklerinin çalışma sıcaklığına
  • Kümes dışı ortam sıcaklığına
  • Kümes dışı ortam nem oranına

Yaz aylarında su kullanımı

Yaz ayları boyunca kümesteki hayvanları soğutmak için kullanılan suyun miktarı, kümesten kümese farklılık gösterdiği gibi aynı zamanda saat bazında da farklılık göstermektedir.

Şekil 1 de yaz mevsiminin erken döneminde, hayvanlar tarafından tüketilen ve suyun buharlaşma yoluyla soğutulması esnasında kullanılan su miktarı verilmektedir. Beklendiği gibi 54 gün dönem uzunluğunda süresince su tüketimi oldukca istikrarlı bir şekilde artarak 32.000 hayvan için kesimin son gününde, günlük 12,5 ton tüketimle en üst seviyeye çıkmaktadır.

Dönem süresince yaşa bağlı olarak istenilen sıcaklık hedefinin azalması ve dolayısyla hayvanları serinletme ihtiyacının artmasına paralel olarak soğutma peteklerinin kullandığı su miktarı da artış eğilimdedir. Her ne kadar net bir artış söz konusu olsa da aynı zamanda bir dalgalanma da mevcuttur. Su kullanımındaki bu farklılığın çoğu, kümes dışındaki ortam sıcaklığındaki değişimden ileri gelmektedir (Şekil1 ).

Günlük Bağıl nem ve sıcakılık arasındaki ilişki

Image title

Çok sıcak ve kuru günlerde (haziran 20-22) soğutma peteklerinde tarafından kullanılan suyun miktarı gözle görülür şekilde artış gösterirken, kısmi olarak serin ve nemli günlerde (Örn. 13 Haziran) ise soğutma peteklerininde kullanılan su miktarı ciddi ölçüde azalmaktadır (Şekil 2).

Sürünün son bir kaç haftasında, dışarıdaki nem ve sıcaklığın değişmesine bağlı olarak soğutma petekleri tarafından kullanılan su miktarında günlük 6,5 tona varan değişimler ortaya çıkmaktadır.

Image title

Şekil 3. yazın son dönemlerine ait bir sürünün su kullanımını göstermektedir. Sürünün erken dönemlerinde soğutma sistemi tarafından su kullanımı mevcut değildir. Yaz mevsiminin başlangıcında ergin sürülerde yüksek su kullanımı söz konusudur. Yaz aylarının sonlarına doğru ise dış ortam sıcaklığı azalacağı için, ergin sürülerde daha az su tüketimi olacaktır.

Şekil 4 baharın son dönem sürülerinin su kullanımını göstermektedir. Tahmin edieleceği gibi bu dönemde, soğutma petekleri tarafından kullanılan su miktarı, sıcaklığın yüksek olduğu yaz dönemine göre ciddi miktarda düşüktür. Bu dönemde petekler tarafından kullanılan su miktarı daha çok sürünün son haftalarında toplanmaktadır.

Söz konusu çiftlikte yaz döneminde, soğutma petekleri tarafından kullanılan su miktarı 15-19 ton arasında değişmekte olup bu değer hayvanlar tarafında tüketilen suyun yarısına eş değerdir. Bahar aylarında ise petekler 4-8 ton arasında su kullanmaktadır.Bahar aylarında su kullanımı

Şekil 4 baharın son dönem sürülerinin su kullanımını göstermektedir. Tahmin edieleceği gibi bu dönemde, soğutma petekleri tarafından kullanılan su miktarı, sıcaklığın yüksek olduğu yaz dönemine göre ciddi miktarda düşüktür. Bu dönemde petekler tarafından kullanılan su miktarı daha çok sürünün son haftalarında toplanmaktadır.

Söz konusu çiftlikte yaz döneminde, soğutma petekleri tarafından kullanılan su miktarı 15-19 ton arasında değişmekte olup bu değer hayvanlar tarafında tüketilen suyun yarısına eş değerdir. Bahar aylarında ise petekler 4-8 ton arasında su kullanmaktadır.

Tahmin edileceği gibi yaz aylarında petekler tarafından kullanılan su miktarı önemli ölçüde fazladır. İlginç olan ise bu çiftlikte, petekler tarafından kullanılan suyun miktarı, yıl boyunca kullanılan su miktarının %20 sini teşkil etmektedir.

Image title

Şekil 4: İlk baharın son dönemindeki sürülerde hayvanların ve soğutma peteklerinin kullandığı su miktarı

Genel Sonuç

Nihai olarak, broiler kümeslerinin kullandığı toplam su miktarını tüm seneyi dikkate alarak incelediğimizde, soğutma petekleri tarafından kullanılan toplam su miktarı hayvanlar tarafından kullanılan su miktarının küçük bir bölümünü teşkil etmektedir.

Bununla birlikte özellikle yüksek sıcaklıkların etkin olduğu yaz aylarında broilerleri soğutabilmek için fazladan suya gereksinim vardır. Hayvanların kaybettiği performansa, yem tüketimindeki düşüklük ve değerlendirmedeki bozukluğu ve aynı zmanda muhtemel hayvan kayıplarını dikkate aldığımızda sadece yıllık %20 fazla su tüketimi fazla bir maliyet olarak görülmemektedir.

Akılda tutulması gereken bir diğer konusu uygun şekilde temizliği yapılan soğutma peteklerinin oldukca çevre dostu olduğudur. Gerekli olan soğutmanın önemli bir bölümü kağıt petekler tarafından suyun buharlaşması vasıtasyla sağlanmaktadır.

Su israf edilmez, kullanılan suyun tamamı soğutma için kullanılır. Peteklerin kendisi, doğada parçalanabilir kâğıttan yapılmıştır. Geleneksel klima sistemleri dikkate alındığında, broiler kümeslerinde kullanılan soğutma sistemlerinin ne kadar ‘çevreci’ olduğu daha fazla anlaşılacaktır.

Çeviren: Barbaros Gökçeyrek

Kaynak: www.poultryventilation.com (Volume 21 Number 5 April, 2009) Poultry Housing Tips— How Much Water Does a Broiler House Use?