Broiler Damızlık Üretimi

Broiler Damızlık Kümeslerinde Sıcaklık Sensörü/Termostat Nereye Konulmalıdır?


Image title

Image title

Image title

Image title

Şekil 2. Sıcak hava şartlarında broiler damızlık kümeslerindeki sıcaklık dağılımı (Üst resim-Yer, Alt resim-slat)

Broiler damızlık kümeslerinde fan sensörü/termostatın yerine karar verirken özellikle yaz aylarında, slat ve yer arasındaki sıcaklık farkını dikkate almak gerekir. (Şekil 1 ve 2).

Tünel havalandırmanın kullanıldığı kümeslerde slat üzerindeki hava hızı yerdeki hava hızının neredeyse yarısıdır ve bu sadece hava hızından kaynaklanan soğuma etkisini düşürmekle kalmayıp aynı zamanda kümesteki havanın değişim oranını da azaltacaktır. (Şekil 3).

Image title

Şekil 3. 12 m genişliğindeki damızlık kümesinde hava dağılım profili (yerden/slatten 45 cm yüksekte)

Daha düşük hava değişim oranı, hayvanlar tarafından üretilen ısı ve yan duvar hava perdelerinden (eğer kullanılıyorsa) dolayı slat üzerindeki sıcaklık değeri yere göre 2,5-6,5 derece daha fazla olacaktır. (Şekil 4).

Fan termostatının yer seviyesine konulması halinde fanlar slat çevresi gibi daha sıcak olan yere göre değil, kısmi olarak daha soğuk olan yer seviyesindeki sıcaklığı dikkate alarak çalışacağından dolayı, tüm kümesi soğutmaya yetecek çalışma seviyesine ulaşamayacaktır. Benzer şekilde termostatın soğutma peteklerine yakın olan yerlere yerleştirilmesi halinde peteklere yakın olan bölgedeki hayvanlar daha rahat ederken, termostatın olmadığı kümesin sonundaki bölgenin daha sıcak olmasından dolayı hayvanlar sıcak stresine maruz kalacakladır.

  • Slat seviyesinde ya da kümesin tamamında yeterince havalandırma yapılabilmesi için kümesin güney tarafında bulunan en dıştaki yemlik hattına yakın bölgeye termostatın yerleştirilmesi gerekir.
  • Kış aylarında termostatın slat üzerine konulması, slat ve yer arasındaki sıcaklık farkı daha az olacağı için büyük ihtimalle problem olmayacaktır.
  • Tam kapalı kümesler için ise termostatların yarısı slat üzerine, yarısı ise kümesin güney tarafına konulmalıdır.
  • Sıcak dönemde ise tünel fanlar, kümesin en sonundaki slat üstündeki (kümesteki en sıcak bölge) sıcaklık değeri dikkate alınarak çalıştırılmalıdır.
  • Ilıman havanın hâkim olduğu dönemde ise slat ve yer seviyesindeki termostat değerlerinin ortalaması alınarak havalandırma yapılabilir.Image title
Şekil 4. Tünel fanlardan 2.5 m mesafede kümes içi sıcaklık dağılımı

Fan termostatlarının slat üzerine konulması, sabahın erken saatleri başta olmak üzere slat ve yer sıcaklığı arasındaki farkın en çok olduğu zamanlarda fan çalışması üzerinde en büyük etkiye sahip olacaktır.Yemleme boyunca hayvanların çoğunun slat üzerine toplanmasından dolayı hayvanlar tarafından yüksek miktarda ısı üretilecektir. Termostatın slat üzerine konulması halinde fan oluşan bu ısıyı atmak için daha çok çalışacak ve hayvanların çabucak soğumasına yardımcı olacaktır.

Termostatların slat üzerine yerleştirilmesi fanların daha fazla çalışmasına neden olacağından dolayı sadece yerdeki değil aynı zamanda slat üzerindeki tüm hayvanların da serinlemesi sağlanarak hayvanlar ertesi sabah daha fazla yem yemeye meyilli olacaktır.

Gerçi termostatların slat üzerine doğru şekilde yerleştirilmesinin yer seviyesinde daha düşük hava sıcaklığına neden olacağı bir gerçektir. Bununla birlikte işletme sahipleri genelde yer seviyesindeki düşük sıcaklığı pek dikkate almazlar. Çünkü aklımızdan çıkarmamamız gereken en önemli nokta, yerdeki hayvanların üşümesinden ziyade slat üzerindeki dişilerin serinlemesi için uğraşmamız gerektiğidir.

Çeviren: Barbaros GÖKÇEYREKKaynak: The University of Georgia, College of Agricultural and Environmental Sciences Cooperative ExtensionPoultry Housing Tips: Temperature Sensor/Thermostat Placement in Broiler-Breeder Houses, Volume 23 Number 6 June, 2011